Mersin Kız Kalesi

Kız Kalesinin Sistemsel Yapısı

Hellenistik Dönem’de suyun temiz kalma­sını sağlamak için yapılan su kanallarının üzerini örtmüşler ve mümkün olduğu ka­darda yerin altından geçirmişlerdir. Bu sa­yede su temiz kalmıştır ancak meydana gelen bir arızanın giderilememesi bu siste­min dezavantajı olmuştur. Romalılar ise açık su yolunu tercih etmişler ancak bu sistemde de kirlilik sorunu ortaya çıkmış­tır. Su yolunun veya kanallarının düzenli olarak temizliği ve bakımının yapılmama­sından oluşan kireç tabakası, zamanla bi­riken kumlar veya diğer atıklar suyun akış hızını ve miktarını azaltarak zarar vermesi nedeniyle, Roma Dönemi’nde bakım ekip­leri ve bunlarıda denetleyen başka kontrol ekipleri oluşturulmuştur. Roma Döne­mi’nde en çok kullanılan yöntemlerden bi­risi de yer altı tünelleridir. Bir insanın ra­hatça geçebileceği yükseklikte olan tünel­lerin içinden yüzeye dikey bacalar açılmış­tır. Tünel tamamlandığında açılmış olan hava bacaları, tünelin herhangi bir bölü­münü denetlemeye ya da bakım için ko­layca ulaşma imkanı sağlamaktadır. Su­yun yer altından taşınmasının bir nedeni de su yolunun düşman saldırılarından ko­runması olmalıdır.

Kız Kalesinin Su Ulaşımı Hakkında

Çeşitli şekillerde kente kadar ulaştırılan ve havuzlara, çeşmelere aktarılan suyun şehre dağıtımı pişmiş top­rak veya kurşun künk sistemleriyle yapıl­mıştır. Bu sistem diğer sistemlerle birlikte Olba ve Diokaesareia’da da kullanılmıştır ve İ.S. 2. yüzyılın sonlarına tarihlenmekte­dir. 4. yüzyıldan sonra Seleuke­ia’nın lsauria Eyaleti’nin merkezi olması, bu kente yakın olan Korykos’uda etkile­miş ve limanı sayesinde önem kazanması­nı sağlamıştır. Elaiussa Sebaste ise bu ta­rihten sonra limanının kumullar yüzünden kapanmasıyla önemini kaybetmiştir. Bu nedenle 5. ve 6. yüzyıllarda bu su kemer­leri Korykos’a su taşımak için tamir edil­miştir. Elaiussa Sebaste’ye su ileten siste­min muhtemelen Roma Dönemi’nde İ.S. 4. ve 2. yüzyıllarda inşa edildiği, çok kere­ler onarım gördüğü ve daha sonraları da Korykos’a su iletecek şekilde uzatıldığı tes­pit edilmiştir. Bu uzatma işleminin ise 5. ve 6. yüzyıllarda yapıldığı ikinci su kemeri­nin üstündeki yazıttan anlaşılmaktadır. Bu­rada Bizans komutanı llios’un adı geçmek­tedir ve onun döneminde tamir edildiği an­latılmaktadır. Günümüzde de Lamas Neh­ ri’nden alınan sular, demir borularla za­man zaman aynı hattın paralelinde tarım­sal üretim yapan çiftçiler tarafından kulla­nılmaktadır.