HAYVANCILIKTA KARS’IN YERİ

Canlı hayvan varlığı açısından zenginlik taşıyan Kars ilinin hayvansal ürün miktarı ve pazarlama değeri olarak ülke rakamlarından gerektiği kadar pay alamadığı görülmektedir. 1997 ve­rilerine göre Kars, ülkede üretilen toplam sütün (koyun, keçi ve inek) %1, 58 ‘ini , inek sütünün ise %1,63 ‘ ünü üretmektedir. Yine aynı yıl verilerine göre Kars ili, ülke de üretilen toplam etin (koyun ve keçi eti dahil, beyaz et hariç) %0 ,49 ‘unu, sığır etinin ise %0 ,48 ‘ini üretmektedir.

Türkiye’nin %2,69’u gibi ol­dukça fazla oranda büyükbaş hay­van varlığına sahip olan Kars’ın süt üretimi ülke toplamının %1 ,63 ‘ünü teşkil etmesi büyük Simmental Türü Bir inek oranda daha önce sözünü ettiğimiz verimi düşük yerli ırkın oransal kaynaklanmaktadır. Daha ilginç bir nokta ise Kars ilinin, ülkedeki toplam et üretiminin sadece ve sadece %0 ,49 ‘unu üretiyor ol­masıdır. Buradaki en önemli sebep ise ilde et ve et ürünleri alanında faaliyet göste­ren firmaların azlığı ve bu nedenle daha çok diğer illerle yapılan canlı hayvan tica­retine ağırlık verilmesidir . Et ve et ürünleri katma değerinin, canlı hayvan ticareti katma değerinden daha fazla olduğu göz önünde bulundurulursa, ilin yeterince ya­rarlanamadığı çok büyük bir ekonomik potansiyelin varlığı dikkati çekmektedir.

Küçükbaş Hayvancılık

İl ekonomisinde küçükbaş hayvancılık, büyük baş hayvancılık kadar olmasa da önemli bir yer tutmaktadır. 1992 yılında ilde 975.940 koyun, 51.890 keçi bulunmakta idi. 1997’ye gelindiğinde koyun sayısı 545.740’a, ke­çi sayısının ise 22.930’a düştüğü görülmektedir. 1992-1997 yılları arasında koyun sayısı %33,8 , keçi sayısı ise %55,8 oranında azalmıştır.

İldeki mevcut koyunların çoğunluğu ıslah edilmemiş, küçük yapılı yerli ırklardan oluşmaktadır. Bu hayvanlarda verim çok düşüktür. Bu durum yedi ay elden besleme yapılan bölgede ekonomik açıdan kayıplara sebep olmaktadır. 1997 rakam­larına göre Kars, Türkiye genelindeki koyunların %2,14′ üne, keçilerin ise %0 ,27’sine sahiptir. ilin Türkiye’dek i sığır ve koyun varlığı açısından taşıdığı önemin aynı şekilde keçi sayısında görülmemesi, ilin bulunduğu Kuzeydoğu Anadolu ‘nun iklim özellikleri sebebiyledir. Yedi aya yakın bir süre karın yerde kaldığı ve elden besleme imkanlarının kısıtlı olduğu Kars yöresinde keçi beslemek genel olarak ekonomik değildir. Zira keçi, kendi canlı ağırlıkları dikkate alındığında, sığırın iki katı kaba yem tüketmektedir Ayrıca keçinin orman ve fundalık alanlara olan düşkünlüğü, oy­sa ilde ormanlık ve fundalık alanların fazla bulunmayışı, genellikle keçi yetiştiriciliğine olanak sağlamaz. Bütün bunların bir sonucu olarak ildeki keçi varlığı, ülke ge­nelinin binde 2,7’si gibi küçük bir düzeyde kalmıştır.

1992-1996 arasında ildeki koyun sayısında görülen düşme dikkat çekicidir. 1992’de Kars ili ülke genelindeki koyunların yaklaşık %2,48 ‘ine sahip olmasına kar­şılık , bu rakam 1997’de %2,14 ‘e düşmüştür.
Kars’ ta küçükbaş hayvan varlığı merkez ilçe, Sarıkamış , Kağızman, Arpaçay ve Digor ilçelerinde yoğunlaşmıştır.